Soczewki kontaktowe — jak wybrać te odpowiednie?

Soczewki kontaktowe — jak wybrać te odpowiednie?

Soczewki kontaktowe są wygodną alternatywą dla okularów i mogą zapewniać bardzo dobrą jakość widzenia podczas pracy, uprawiania sportu czy codziennej aktywności. Wybór odpowiednich soczewek nie powinien jednak opierać się wyłącznie na ich cenie, marce czy parametrach znalezionych w Internecie.

Miękkie, twarde, jednodniowe czy miesięczne? Każdy rodzaj soczewek ma inne właściwości i może być odpowiedni dla innej osoby. Znaczenie ma nie tylko wada wzroku, ale również budowa oka, stan powierzchni oka, ilość filmu łzowego, tryb życia oraz indywidualna tolerancja soczewek.

Dlatego pierwsze soczewki kontaktowe najlepiej dobrać podczas profesjonalnego badania wzroku i konsultacji okulistycznej.

Jakie są rodzaje soczewek kontaktowych?

Soczewki kontaktowe można podzielić według materiału, czasu użytkowania oraz rodzaju korygowanej wady wzroku.

Najczęściej stosowane są:

• soczewki miękkie,
• soczewki twarde gazoprzepuszczalne,
• soczewki jednodniowe,
• soczewki wielokrotnego użytku, najczęściej miesięczne lub dwutygodniowe,
• soczewki sferyczne,
• soczewki toryczne dla osób z astygmatyzmem,
• soczewki multifokalne dla osób wymagających korekcji do dali i bliży.

Soczewki miękkie — najpopularniejszy wybór

Miękkie soczewki kontaktowe są obecnie najczęściej wybieranym rozwiązaniem. Są elastyczne, dobrze dopasowują się do powierzchni oka i zazwyczaj szybko można się do nich przyzwyczaić.

Mogą być stosowane między innymi do korekcji krótkowzroczności, nadwzroczności i astygmatyzmu.

Dużą zaletą soczewek miękkich jest szeroki wybór parametrów i trybów wymiany. Dostępne są zarówno soczewki jednodniowe, jak i przeznaczone do użytkowania przez kilka tygodni.

Soczewki twarde RGP — kiedy mogą być lepszym rozwiązaniem?

Twarde soczewki gazoprzepuszczalne, określane często skrótem RGP, mają mniejszą średnicę i zachowują swój kształt na powierzchni oka.

Ich dobór wymaga większej precyzji, a okres adaptacji może być dłuższy niż w przypadku soczewek miękkich. W niektórych sytuacjach mogą jednak zapewniać bardzo dobrą jakość widzenia, szczególnie przy bardziej nieregularnej powierzchni rogówki lub określonych wadach wzroku.

O zastosowaniu tego rodzaju soczewek powinien zdecydować specjalista po dokładnym badaniu oka.

Soczewki jednodniowe — wygoda i higiena

Soczewki jednodniowe zakłada się rano, a po zdjęciu wyrzuca. Następnego dnia używana jest nowa para.

Nie wymagają czyszczenia ani przechowywania w pojemniku, dlatego są bardzo wygodne dla osób, które noszą soczewki okazjonalnie lub nie chcą zajmować się ich codzienną pielęgnacją.

Jednodniowy tryb wymiany ogranicza również problem osadzania się na powierzchni soczewki zanieczyszczeń i osadów związanych z wielokrotnym użytkowaniem.

Może to być dobre rozwiązanie między innymi dla osób aktywnych fizycznie, podróżujących lub korzystających z soczewek tylko kilka razy w tygodniu.

Soczewki miesięczne i dwutygodniowe — dla regularnych użytkowników

Soczewki wielokrotnego użytku mogą być noszone przez określony czas, na przykład dwa tygodnie lub miesiąc, zgodnie z zaleceniami producenta i specjalisty.

Po każdym użyciu należy je prawidłowo oczyścić i przechowywać w świeżym płynie przeznaczonym do pielęgnacji soczewek.

Ten rodzaj soczewek może być praktyczny dla osób noszących je codziennie, jednak wymaga większej dyscypliny w zakresie higieny.

Bardzo ważne jest przestrzeganie terminu wymiany. Miesiąc użytkowania nie oznacza trzydziestu założeń soczewki — okres liczony jest od momentu otwarcia opakowania.

Soczewki toryczne przy astygmatyzmie

Osoby z astygmatyzmem mogą korzystać ze specjalnych soczewek torycznych.

W przeciwieństwie do standardowej soczewki sferycznej muszą one utrzymywać odpowiednią pozycję na oku, dlatego ich prawidłowe dopasowanie ma szczególne znaczenie.

Samodzielne przepisanie parametrów z recepty okularowej na soczewki kontaktowe nie jest właściwym sposobem ich doboru. Parametry soczewki mogą różnić się od parametrów korekcji okularowej.

Soczewki multifokalne po 40. roku życia

Wraz z wiekiem naturalna zdolność oka do ustawiania ostrości na bliskie odległości stopniowo się zmniejsza. Jest to związane z prezbiopią, czyli starczowzrocznością.

Jednym z rozwiązań mogą być soczewki multifokalne, które umożliwiają korekcję widzenia na różne odległości.

Ich dobór wymaga indywidualnego podejścia i często również okresu adaptacji, ponieważ sposób widzenia różni się od klasycznych soczewek jednoogniskowych.

Dlaczego soczewek nie powinno się dobierać samodzielnie?

Na opakowaniu soczewek można znaleźć wiele parametrów, między innymi moc optyczną, krzywiznę bazową oraz średnicę. Nie oznacza to jednak, że wystarczy znać swoją wadę wzroku, aby prawidłowo dobrać soczewkę.

Podczas badania specjalista ocenia między innymi:

• wielkość i rodzaj wady wzroku,
• kształt i stan rogówki,
• film łzowy i powierzchnię oka,
• ułożenie oraz ruch soczewki na oku,
• komfort po jej założeniu,
• jakość widzenia w soczewkach.

Dwie soczewki o podobnych parametrach zapisanych na opakowaniu mogą różnie zachowywać się na oku. Materiał, konstrukcja i właściwości konkretnego modelu również mają znaczenie.

Czy moc soczewek jest taka sama jak moc okularów?

Nie zawsze. Okulary znajdują się w pewnej odległości od oka, natomiast soczewka kontaktowa leży bezpośrednio na jego powierzchni.

Przy niektórych wartościach wady różnica może być niewielka, ale przy większych mocach może być bardziej istotna. W przypadku astygmatyzmu dochodzą również dodatkowe parametry, takie jak cylinder i oś.

Dlatego recepta na okulary nie powinna być automatycznie traktowana jako recepta na soczewki kontaktowe.

Jak prawidłowo zakładać i zdejmować soczewki?

Przed kontaktem z soczewką należy dokładnie umyć ręce wodą z mydłem i osuszyć je czystym ręcznikiem, najlepiej takim, który nie pozostawia włókien.

Przed założeniem soczewki warto sprawdzić, czy nie jest uszkodzona oraz czy znajduje się na właściwej stronie.

Osoby rozpoczynające korzystanie z soczewek powinny otrzymać instruktaż ich zakładania, zdejmowania i pielęgnacji. Początkowo może wymagać to trochę praktyki, ale z czasem czynności te zwykle stają się proste i szybkie.

Higiena soczewek ma ogromne znaczenie

Nieprawidłowe używanie soczewek może zwiększać ryzyko podrażnień i zakażeń powierzchni oka. Dlatego należy bezwzględnie przestrzegać zasad higieny.

• Zawsze myj ręce przed zakładaniem i zdejmowaniem soczewek.
• Nie płucz soczewek wodą z kranu.
• Nie przechowuj ich w wodzie.
• Do pielęgnacji używaj wyłącznie odpowiedniego płynu do soczewek.
• Nie używaj ponownie starego płynu znajdującego się w pojemniku.
• Regularnie wymieniaj pojemnik na soczewki.
• Nie przekraczaj zalecanego czasu użytkowania soczewki.

Czy można spać w soczewkach kontaktowych?

W większości przypadków soczewki należy zdjąć przed snem.

Spanie w soczewkach niewyznaczonych do takiego trybu użytkowania może ograniczać dostęp tlenu do rogówki i zwiększać ryzyko powikłań.

Nawet jeśli określony typ soczewek jest dopuszczony do przedłużonego noszenia, sposób ich użytkowania powinien zostać wcześniej omówiony ze specjalistą.

Czy można brać prysznic lub pływać w soczewkach?

Soczewki kontaktowe nie powinny mieć kontaktu z wodą z kranu, basenu, jeziora ani morza.

Woda może zawierać drobnoustroje, które po przedostaniu się pod soczewkę mogą stanowić zagrożenie dla powierzchni oka.

Jeżeli soczewki przypadkowo miały kontakt z wodą, szczególnie w przypadku soczewek wielokrotnego użytku, sposób dalszego postępowania warto skonsultować ze specjalistą.

Co zrobić, gdy soczewki powodują suchość oczu?

Uczucie suchości, pieczenia lub dyskomfortu może być związane zarówno z rodzajem soczewki, jak i ze stanem powierzchni oka.

Wpływ mogą mieć również długotrwała praca przy komputerze, klimatyzacja, ogrzewanie, suche powietrze oraz rzadsze mruganie.

Jeżeli problem pojawia się regularnie, nie warto ograniczać się do samodzielnego zmieniania kolejnych modeli soczewek. Badanie może pomóc ustalić przyczynę dolegliwości i dobrać odpowiednie rozwiązanie.

Kiedy należy natychmiast zdjąć soczewki?

Soczewkę należy zdjąć, jeżeli pojawi się wyraźny ból oka, silne pieczenie, znaczne zaczerwienienie, nagłe pogorszenie widzenia lub duża nadwrażliwość na światło.

Jeżeli dolegliwości nie ustępują po zdjęciu soczewki lub są nasilone, należy skontaktować się z okulistą.

Nie należy ponownie zakładać soczewki na bolące lub zaczerwienione oko tylko dlatego, że chwilowo poprawia ona ostrość widzenia.

Jak wygląda dobór soczewek kontaktowych?

Podczas wizyty wykonywane jest badanie wzroku oraz ocena przedniego odcinka oka. Następnie dobierany jest odpowiedni rodzaj soczewki i jej parametry.

Po założeniu soczewki specjalista ocenia jej położenie, ruchomość oraz komfort, a także sprawdza jakość widzenia.

W przypadku osób, które wcześniej nie korzystały z soczewek, ważnym elementem wizyty jest również nauka ich bezpiecznego zakładania, zdejmowania oraz pielęgnacji.

Jakie soczewki kontaktowe są najlepsze?

Nie istnieje jeden model soczewek, który będzie najlepszy dla wszystkich. Dla jednej osoby najbardziej komfortowe mogą być soczewki jednodniowe, a dla innej miesięczne, toryczne lub twarde gazoprzepuszczalne.

Dobry wybór powinien uwzględniać zarówno wadę wzroku, jak i zdrowie oka, tryb życia, częstotliwość noszenia soczewek oraz indywidualny komfort.

Najważniejsze jest więc nie znalezienie „najlepszej soczewki na rynku”, lecz dobranie soczewki odpowiedniej dla konkretnego oka.

Soczewki kontaktowe — podsumowanie

Soczewki kontaktowe mogą być wygodnym i bezpiecznym sposobem korekcji wzroku, pod warunkiem że są prawidłowo dobrane i właściwie użytkowane.

Przed rozpoczęciem ich noszenia warto wykonać badanie, dobrać odpowiedni rodzaj soczewki i nauczyć się zasad higieny. Regularne kontrole okulistyczne pozwalają również ocenić, czy wybrane soczewki nadal dobrze współpracują z powierzchnią oka.

Jeżeli dopiero planujesz rozpocząć noszenie soczewek lub obecne powodują dyskomfort, warto umówić się na profesjonalny dobór soczewek kontaktowych.